Reisdata vooraf 06-08-2005 07-08-2005 08-08-2005 09-08-2005 10-08-2005 11-08-2005 12-08-2005 13-08-2005 14-08-2005 15-08-2005 16-08-2005 17-08-2005 18-08-2005 19-08-2005 20-08-2005 21-08-2005 22-08-2005 23-08-2005 24-08-2005 25-08-2005 26-08-2005 27-08-2005 28-08-2005 29-08-2005 30-08-2005 31-08-2005 01-09-2005 02-09-2005 03-09-2005 04-09-2005 05-09-2005 weer thuis De Verboden Stad Als je naar de Verboden Stad wilt moet je vooral vroeg aan, anders is het veel te druk met toeristen, zo is ons op het hart gedrukt. Eric heeft vanmorgen van zeven tot acht aan de telefoon gehangen om live te kunnen meepraten in zijn radioprogramma "Off the Hook" dat in New York op woensdagavond wordt uitgezonden, dus daarna kunnen we, voor ons doen vroeg, de stad in. Maar eerst willen we wat kleding afgeven om te wassen. Sas en ik bieden ieder een broek aan ter reiniging, maar Eric heeft twee zakken vol, bijna al zijn kleren. We schrijven de kamernummers op de zak en nog voor de we deur uit zijn worden de zakken opgehaald door een dame van het hotel. Tot onze verbazing stort zij de zakken leeg in onze deuropening en begint op de drempel van onze kamer de berg kleding te sorteren volgens een systeem dat wij niet helemaal doorgronden. Als we op het Tian An Men plein aankomen is het al behoorlijk druk. Vandaag is Mao te bezichtigen, want zijn mausoleum is geopend. Langs een met touwhekjes afgezet pad staan honderden Chinezen in de rij om een blik op de stoffelijke resten van de Grote Roerganger te mogen werpen. Wij op onze beurt blijven een tijdje staan kijken naar de wachtenden. De rijcoördinatie is in handen van jongeren, die met strategische tussenruimtes staan opgesteld langs het pad en aanwijzingen roepen in gele megafoons. Iedereen wil Mao zien: van babies tot ouden van dagen. We zien een oude man met een cowboyhoed, een oude vrouw in een rolstoel, dreinende kinderen en twee boedhistische monniken met bidsnoer en rode pij. Veel mensen, vooral vrouwen, hebben pastelkleurige paraplu's bij zich om zichzelf tegen de zon te beschermen. Blank is namelijk in in Azie, in elk geval bij vrouwen. De schappen van de drogist staan dan ook vol met "whitening cream". De rij is lang, maar het gaat toch aardig snel. Kennelijk worden de mensen in hoog tempo langs de overleden leider gevoerd.   In de rij voor Mao Terwijl we de mensenzee staan te bestuderen worden we aangesproken door twee meisjes. Een van hen wil met mij op de foto. Geen probleem. Wij poseren samen terwijl Sas en het andere meisje foto's maken. Bij de tweede foto legt de Chinese haar hoofd schuin op mijn schouder alsof wij elkaar al jaren kennen en de beste vrienden zijn. Ik vind het erg grappig, maar ik vraag me af wat ze dan later zeggen als die foto aan anderen wordt getoond. "Kijk, ik heb een westerling gevangen"? We steken het plein dwars over richting paleis en worden om de haverklap aangeklampt door souvenirverkopers. Ze proberen ansichtkaarten, postzegels, en Mao's Rode boekje aan de man te brengen. We wimpelen alles vriendelijk glimlachend af. Maar één souvenir vind ik wel bijzonder intrigerend. Voor 30 yuan word ik de grinnikende eigenaar van een horloge met een plaatje van een vrolijk wuivende Mao er op, waarbij zijn arm op en neer beweegt op het ritme van de secondenwijzer. Ik heb er helemaal niets aan, want het horloge is veel te groot voor mij en bovendien is Mao bepaald niet zo bij de tijd als je van een horloge zou verlangen, maar het heeft wel geweldige curiositeitswaarde. Hier staan hele families in de rij voor een bezoek aan zijn mausoleum en honderd meter verderop wordt hij verkocht als kitscherig souvenir. De was wordt gesorteerd Smile, you're in China! Mao bij de tijd Wij begeven ons richting Verboden Stad, het voormalig keizerlijk paleis, waarvan de oudste delen dateren uit het jaar 1406. Ook hier lopen de drie tijdperken waar ik het gister over had naadloos door elkaar heen. Om de Verboden Stad binnen te gaan moeten we eerst onder een poort door met een enorm portret van Mao erboven, en als we eenmaal binnen zijn blijken de pleinen van het paleis gevuld met souvenirwinkels en zelfs een Starbucks! Een van de toeristenattracties is dat je als keizer verkleed op de foto kunt gaan, op een mooie goudgeverfde troon. Tot onze niet geringe verbazing besluit Eric, toch bepaald geen doorsnee toerist, dat hij deze kans niet voorbij kan laten gaan. Hij koopt zijn kaartje en wordt verwezen naar een kleedkamer, waar zijn kleedster hem in een geel, met draken geborduurd, keizerlijk gewaad hijst en een bijpassend keizerlijk hoofddeksel op zijn hoofd bevestigt. Sas en ik komen nu al niet meer bij van het lachen en knippen er alvast lustig op los met onze camera's terwijl Eric op zijn beurt wacht voor de troonsessie. Hij wordt door de fotograaf vereeuwigd in twee poses: streng gezeten op zijn troon en statig rechtopstaand, met de hand op keizerlijke wijze voor de borst. En dan moeten we 20 minuten wachten op de afdrukken van Eric's statieportret. Dat geeft ons alle tijd om, gezeten in de schaduw van een boom, de in de buurt rondhangende Chinezen te bestuderen. Ook hier zijn bijna alle toeristen Chinees. Veel kleine meisjes dragen vrolijke hoofdversieringen met gekleurde pompoentjes er aan. Een jong stel dat voor ons zit heeft portrettekeningen laten maken. Een passant in legeruniform komt naast hun zitten en bestudeert de resultaten uitvoerig. Een groep soldaten komt langsjoggen voor het wisselen van de wacht. Een groep Chinese toeristen passeert, allemaal identieke rode zonnekleppen dragend. Even verderop trekt een vrouw de broek van haar zoontje uit en laat hem op een uitgevouwen krant poepen. Gewoon, terwijl ze op een stoepje zit, temidden van de andere toeristen. Ze kijkt er bij of dit de normaalste zaak van de wereld is. De foto's zijn klaar! Eric wordt naar binnen geroepen, de deur gaat dicht en op samenzweerderige toon zegt de verkoper dat hij tegen een meerprijs de foto's kan laten lamineren. Dat is echt veel beter, want dan blijven ze mooi! Eric heeft helemaal geen trek in gelamineerde foto's, maar hij moet flink in discussie om zonder "laminaat" weer te kunnen vertrekken. De foto's zijn goed gelukt. Eric kijkt overtuigend keizerlijk in de camera en de aankleding doet de rest. Chinese omstanders komen er bij staan om de foto's te bekijken en vinden ze geweldig grappig. Een oudere vrouw proest het uit van het lachen, hetgeen wel aanstekelijk werkt. Missie geslaagd. Nu kunnen we eindelijk een kaartje kopen en echt naar binnen. De strenge keizer De hippe keizer De heel erg grappige keizer Ondertussen zijn we allang niet meer vroeg en het is behoorlijk druk in het paleismuseum. Tussen de andere toeristen vergapen we ons aan de oude paleizen, pagodes, pleinen, trappen en beelden. Het is indrukwekkend als je bedenkt hoe oud dit alles is en je je probeert voor te stellen wie hier allemaal rondliepen in vroeger tijden. Ik neem me voor om thuis direct de film "The last Emperor" te gaan kijken die zich grotendeels hierbinnen afspeelt. De Chinese keizers leefden in dit paleizencomplex temidden van hun uitgebreide hofhouding en kwamen zelden buiten. Het was inderdaad een stad op zich, verboden terrein voor gewone stervelingen. Als ik druk bezig ben alle decoratieve details van de Verboden Stad vast te leggen komt er een meisje naar me toe. Alweer een fotoverzoek! Ik begin me zo langzamerhand een beetje een filmster te voelen. Ik vind het erg grappig en poseer gewillig met twee meisjes, terwijl hun moeder een foto maakt. Ook eentje met mijn camera natuurlijk, leuk voor mijn eigen verzameling. De Verboden Stad Het is trouwens behoorlijk warm en ontzettend druk. Na een tijdje hebben we wel genoeg van de warmte en de mensenmassa en willen graag naar buiten. De paleistuinen bekijken we daarom vrij vluchtig, wat wel jammer is, want ze zijn erg mooi, met rotspartijen en kleine pagodes. Maar ook met heel veel mensen op de smalle paadjes.Eenmaal buiten het paleis treffen we ergens een redelijk hip uitziend eethuisje met airco. Gelukzalig ploffen we neer aan een tafeltje, blij onze oververhitte hoofden te kunnen afkoelen. Een van de dingen die ik bestel is een salade met bloembol er in. Mijn moeder heeft in de tweede wereldoorlog wel eens tulpenbollen moeten eten, en volgens haar lag dat erg zwaar op de maag, dus ik ben benieuwd. De bol heeft niet veel smaak, maar vult behoorlijk. Ik kan me er wel wat bij voorstellen. Als je al een tijd heel weinig hebt gegeten is dit wel zware kost. Als ik naar het toilet ga vraagt Eric me om een foto te maken van een echte Chinese hurk-wc. Hij heeft geluk, want dit restaurant bezit een zeer hip exemplaar met wit- en zwartgeblokte tegeltjes. Na het eten begeeft Eric zich naar het hotel om verder te werken aan het volgende nummer van 2600 Magazine. Sas en ik komen in de grote winkelstraat terecht waar we al eerder zijn geweest en slenteren er wat doorheen. De winkels met dure westerse merken slaan we snel over, want die vinden we thuis ook niet interessant. Bij de toeristenwinkels graaien de Chinese toeristen fanatiek in de bakken met afgeprijse jade-frutsels voor 10 yuan per stuk. Als je zo'n winkel wat verder binnen loopt staan overal verkopers van alles en nog wat aan te prijzen. Zo zijn er sieraden, jaden beeldjes, Mao-frutsels, heat packs om op je stijve nek te leggen enzovoorts. Hoe verder je naar achter loopt, hoe rustiger het wordt en hoe harder de verkopers je aandacht proberen te trekken. Dit gaat net zolang door tot je uiteindelijk iets koopt of de zaak uit vlucht. In één warenhuis weten we niet hoe snel we weer naar buiten moeten omdat we geen stap kunnen zetten zonder dat iedereen ons 'hallo, hallo' toeroept en ons de meest oninteressante spullen wil aansmeren. Op straat worden we weer om de haverklap aangesproken door mensen die Chinese kunst beweren te studeren, waarop wij extra breed glimlachen en meteen melden dat we niet naar de tentoonstelling gaan. Zodra we terug in het hotel zijn komt de wasdame naar boven met onze schone was. Eric's kleding zit nu in de zak met ons kamernummer en die krijgen wij dus overhandigd. Aangezien de wasdame en ik geen gemeenschappelijke taal delen waarin wij kunnen communiceren betaal ik Eric's rekening en ga kijken of hij op zijn kamer is. Zodra de dame Eric in het vizier krijgt gaat haar duidelijk zichtbaar een licht op. Ze schuift het geld resoluut weer naar me toe en verlaat de kamer om even later terug te keren met de zak met onze broeken er in. Het is allemaal net een komisch toneelstuk zonder tekst. Met zijn drietjes nemen we de metro naar het Tian An Men plein, om daar de laatste aflevering van Off the Wall op te nemen waarin Sas en ik zullen figureren. Over twee dagen scheiden onze wegen, als Eric de trein naar Shanghai neemt en wij het vliegtuig naar Pjongjang. Het is donker, maar nog heerlijk warm t-shirtweer en het plein ziet er prachtig uit met al zijn verlichte gebouwen en monumenten. Overal zijn mensen aan het vliegeren, wat er echt sprookjesachtig uit ziet. Voor luttle yuans kunnen wij overigens deelgenoot worden van dat sprookje, want in plaats van Mao's horloge en rode boekje worden ons nu om de vijf minuten vliegers te koop aangeboden. Eric heeft een zwart colbertje aangetrokken (dat heeft hij speciaal aangeschaft voor zijn reis met cruise ship Queen Mary 2, van New York naar Southampton) en daar de kleine clip on microfoon onopvallend op bevestigd opdat hij hier niet het Rode Plein probleem zal krijgen. We posteren neutraal ons op een hekje langs de rand van het plein en kletsen wat over Beijng en de reis er naartoe. Dan nemen Sas en ik afscheid van de luisteraars terwijl Eric de laatste 20 minuten volpraat. In afwachting van Eric dwalen Sas en ik wat over het plein en staan een tijdje te kijken bij kinderen en jongeren die rondjes aan het skaten zijn. Met pionnen hebben ze een baan afgebakend en het doel is om zo hard mogelijk te gaan. En ze gaan echt heel hard. Het ziet er uit als short track schaatsen, maar dan op skates. Als we daar staan wordt Sas aangesproken door een jongen. Maar deze wil voor de verandering geen kunst aan ons verkopen. Hij is hier met zijn nichtje en zijn docent en hij oefent echt zijn Engels. Hij heet Johnny (de meeste Chinezen hebben ook nog een westerse naam) en heeft zelfs een vriend in Nederland, die hij ooit hoopt te bezoeken. Eric spoedt zich naar het hotel om de uitzending te editten en up te loaden, Sas en ik lopen nog een beetje door de omgeving. In de buurt van het plein spreekt een Rus met een flinke alcoholkegel ons aan. Of wij een foto willen maken van hem met Tian An Men plein op de achtergrond. Hij vertelt ons nog een mop over een Japanner die Russisch leert. Ik kan het half volgen, maar moet later aan Sas de vertaling van de clou vragen want die heb ik natuurlik net gemist. Vliegeren op Tian An Men Onze laatste Off the Wall Johnny: "How tall are you?" We komen langs een rij kledingzaakjes die fel verlicht zijn in de donkere nacht. Vanuit de winkels slingeren luidsprekers Chinese teksten naar het publiek. Het zal wel over uitverkoop gaan, maar qua intonatie doet het erg denken aan propagandaboodschappen. Ik duik een winkeltje in en scoor voor de waanzinnige prijs van 19 yuan (1 euro 90) nog snel een zwarte bloes voor in Korea. Ik heb een aparte zak met "nette" kleding voor Noord Korea, die ik al weken onderin mijn rugzak meesleep en ik twijfel nu opeens of ik wel genoeg heb. Shirts met Engelse teksten worden daar bijvoorbeeld niet op prijs gesteld dus hebben we een verzameling effen kledingstukken in beschaafde kleuren gereserveerd. Even verderop zit een winkeltje van Robinhood. Ik heb al diverse dames zien lopen in t-shirts met "Robinhood" er op en ik heb het idee dat dit zo'n quasi-Engels Aziatisch merk is dus dat lijkt me leuk als souvenir. In de hele winkel is er één shirt dat ik leuk vind, maar er hangt nog maar één exemplaar van op het rek en dat is te groot. Het enige andere exemplaar van dat shirt zit aan een etalagepop. Ik vraag naar de maat van de pop en of ik dat shirt misschien kan passen. Het meisje dat mij helpt gilt keihard dwars door de winkel naar een jongen, die direct aankomt draven, op een trapje klimt, de etalagepop met geweld een arm afrukt en het shirt voor mij bevrijdt. Ik ben nu de trotse bezitter van een shirtje waarop staat "Robinhood comes from London, since 1943". En, ik heb het later nagezocht, het is inderdaad een Chinees merk. Omdat het weer zo heerlijk is lopen we naar het hotel in plaats van de metro te nemen, en plukken daarna Eric uit zijn kamer voor een diner bij RBT. Ik heb echt veel te veel besteld, omdat ik vanalles wilde uitproberen, en kan maar de helft op van mijn maaltijd. Als ik mijn "bean curd" blokjes oppak met mijn eetstokjes begint een Chinees aan een naburig tafeltje hard om me te lachen. Ik begrijp niet waarom, want ik kan prima eten met stokjes. Ik hou ze dan wel niet op de officiële manier vast, maar ik laat nooit wat vallen, dus wat zit die gast nou te lachen? Even later zie ik dat er een stapel satehprikkertjes op mijn bord ligt voor de bean curd blokjes. Aha. Terug op de kamer gaat de telefoon. Het is ene Amy van DH Travel, de lokale agent die Tiara Tours in Beijing gebruikt. Zij verontschuldigt zich voor onze lawaaierige kamer van de eerste nacht en wil weten of wij nu wel of niet een transfer hadden naar het vliegveld zaterdag. Ik spel mijn naam door de telefoon, die zij vervolgens uitspreekt als "Vermoeren" maar we staan niet op haar lijst, dus we hebben geen transfer naar het schijnt. Ok, we zullen het eens navragen bij Koryo tours, die onze reis naar Noord Korea regelt. Daar moeten we morgen toch naartoe voor de visa.