Reisdata vooraf 06-08-2005 07-08-2005 08-08-2005 09-08-2005 10-08-2005 11-08-2005 12-08-2005 13-08-2005 14-08-2005 15-08-2005 16-08-2005 17-08-2005 18-08-2005 19-08-2005 20-08-2005 21-08-2005 22-08-2005 23-08-2005 24-08-2005 25-08-2005 26-08-2005 27-08-2005 28-08-2005 29-08-2005 30-08-2005 31-08-2005 01-09-2005 02-09-2005 03-09-2005 04-09-2005 05-09-2005 weer thuis Trein nummer 6 We slapen allebei beroerd. Ik wordt 's nachts een paar keer wakker en vraag me ongerust af waarom we niet bewegen. Staat de trein op een station ofzo? Het duurt even voor ik me realiseer dat ik een dag voor loop op schema. We zijn nog gewoon in Irkutsk. Om 4.30 uur gaat de wekker. Steunend en kreunend staan we op en pakken we in. Ik bel Eric wakker met een vriendelijk 'Hello, this is you wake up call', maar hij denkt dat ik het het telefoonsysteem van het hotel ben en gooit meteen de hoorn weer neer. De dame van onze transfer spreekt goed Engels en is heel aardig. Ze vindt het erg leuk dat ik een beetje Russisch spreek, hoewel haar Engels beduidend beter is dan mijn Russisch. Op het perron wacht ons een verrassing. In de twee eerdere treinen zaten vooral Russen, maar nu staan er alleen maar toeristen op het perron. We staan stomverbaasd te kijken. Bij onze wagon probeert een groep berugzakte lieden zich naar binnen te wringen en wij sluiten netjes achteraan. De Duitse toergroep die in de Rossia de restauratie bezet hadden probeert voor te dringen, ondertussen klagend over vanalles en nog wat. Ze worden echter naar achteren gestuurd. De provodnitsa staat bij de deur en controleert behalve de tickets nu ook alle paspoorten. Deze trein gaat immers de grens over. We doen de deur van onze coupe open en stuiten op een slaperige Duitser. Hij hoort eigenlijk in het compartiment hiernaast, maar daar zat een Russische familie in, van wie de kinderen niet in het bovenbed konden slapen of zoiets. De Duitser pakt zijn spullen op en ontruimt de coupe. Hij komt rechtstreeks via Moskou uit München en bewoont onze coupe al vier dagen, zodat er een bedompte slaaplucht hangt. Gelukkig past de menselijke reukzin zich van nature snel aan aan ongewenste luchten en na een kwartiertje ruiken we hem al niet meer. Een bijkomend voordeel is dat hij de aflopen dagen heeft geprobeerd met een daartoe speciaal vanuit Duitsland meegenomen zeem op een lange stok, het treinraam van de buitenkant te boenen, zodat het inderdaad iets helderder is dan in voorgaande treinen. De trein rijdt bij zonsopgang langs het Baikalmeer De zon komt op en de trein rijdt langs het Baikalmeer. Het is zo groot dat je de overkant niet kunt zien en het lijkt of we langs de zee rijden. Iedereen is kennelijk gaan slapen en ik ga een beetje laptoppen. Als de batterij leeg is blijkt er echter geen stroom te staan op de stopcontacten in de gang. Vervelend. Ik leg het geval zo goed mogelijk voor aan de provodnitsa, die me een heel verhaal toevoegt waarvan ik alleen begrijp dat de strekking negatief is. Ik zeg haar dus beleefd: "Ik versta niet zo goed Russisch. Dank u wel." en vertrek weer in de wetenschap dat ze me nu heel raar vindt. Op de gang raak ik aan de praat met een Nederlandse jongen die op wereldreis is in zijn eentje. Dat praat toch makkelijker dan met de nieuwsgierige Russen die ik tot dusver in de trein ben tegengekomen. Mensen worden wakker en de gang raakt druk bevolkt met allerlei nationaliteiten. Gezamelijk wordt het uitzicht uitvoerig bewonderd. Dan komen we aan in Ulan Ude en stroomt de menigte het perron op. Het is heerlijk fris en zonnig weer in Oelan Oede. Ik heb helemaal geen zin om de bedompte trein weer in te gaan. Maar tot grote blijdschap van een ieder gaat opeens de airco aan en ook de stopcontacten in de gang zijn weer van stroom voorzien. Ik installeer me op het inmiddels bekende klapstoeltje, maar het is nu wel echt druk geworden dus ik moet me veelvuldig platdrukken tegen de wand aan en in de gaten houden of niemand per ongeluk zijn thee over de laptop heen gooit. Dan komt onze provodnitsa weer opdagen. Zij werpt een blik op mij en is "not amused". Ze wendt zich tot de Duitse reisleider, die goed Russisch spreekt en naast me in de gang hangt, aan wie ze uitlegt dat ik moet stoppen want de stopcontacten zijn er niet voor gemaakt om er computers aan te hangen. Zo'n laptop zou veel te veel stroom kunnen trekken en dan gaat de bedrading van de trein kapot. Daarna loopt ze door waarop de Duitser het verhaal voor mij vertaalt. Wij zijn het er over eens dat de vrees volstrekt ongegrond is aangezien het laptopje hoogstens 45 watt trekt en de gemiddelde stofzuiger wel 1000. Gelukkig blijft onze dame een tijdje weg, zodat de batterij enigszins kan bijladen. Als ze uiteindelijk terugkomt roept ze iets in de trant van "Wat?! Die vrouw zit hier nog steeds!" en dat ik onmiddelijk moet stoppen. De reisleider begint geduldig uit te leggen dat het werkelijk geen probleem is met die stroom, maar nu zijn het opeens de regels van de brandweer die het gebruik van de stopcontacten verbieden. De remmencontroleur is klaar Wachtend in Ulan Ude Moskou - Ulaan Baatar! Boos beent ze weg, mij giechelend en de Duitse reisleider zuchtend achterlatend. Hij mompelt iets over overblijfselen van het communisme en dat Russen tot op de dag van vandaag nog steeds onbegrijpelijk zijn. De arme man heeft geloof ik al genoeg te stellen met zijn eigen groep, waar een paar ontzettende zeurkousen lijken bij te zitten. En hij kan er ook al met zijn pet niet bij dat de wc's echt een half uur voor we op een station aankomen al op slot moeten. Dat is natuurlijk ook bizar, maar sommige dingen dient men maar gewoon te accepteren. Ik zie al aardig op tegen de grensovergang naar Mongolië straks, als de wc een uur of vijf op slot gaat! Bij het Russische plaatsje Naoetsjka is het zover. De paspoorten worden persoon voor persoon ingenomen door een jonge vrouwelijke douanebamte die je voornaam noemt en vervolgens uitvoerig gezicht en pasfoto met elkaar vergelijkt. "Alexander? Look at me!" zegt ze in kortaf, maar niet onvriendelijk Engels tegen Sasja. Ik heet natuurlijk voluit Joganna, want de letter h zit niet in het Cyrillisch alfabet. We krijgen een douaneverklaring uitgereikt die iedereen moet invullen. Hoe het daarmee nu precies zit weet niemand en dit is eerder vandaag al uitgebreid bediscussieerd. In het vliegtuig meldde men dat die alleen hoefde worden ingevuld bij geldbedragen van meer dan 3000 euro. Andere mensen weten te vertellen dat je er een moet invullen bij binnenkomen EN bij verlaten van het land en dat je dat eerste papier vooral goed moet bewaren. Eric heeft er eentje ingevuld toen hij de Witrussische grens overging, maar die heeft men hem direct weer afgenomen. En dan zijn er nog de verhalen dat je nooit moet invullen wat je echt aan contant geld bij je hebt, want sommige douaniers stellen dan opeens een bedrag van 100 euro in plaats van 3000 als toegestane hoeveelheid en proberen je alles daarboven afhandig te maken. Op het papier moet je ook aangeven of je communicatiemiddelen bij je hebt (gsm) en gedrukte artikelen (reisgids). Uiteindelijk vult iedereen braaf zijn papiertje in en geeft het af aan de douaniers. Daarna mogen we de trein uit. Eric blijft even achter om op de spullen te letten en net als we hem attent willen maken op een paar kraampjes met eten rijdt het achterste deel van de trein weg. Met Eric er in. De restauratiewagen wordt afgekoppeld, maar omdat die ergens halverwege zit, moet het hele achterste treindeel een eind weg gereden worden. Eric is een dikke 20 minuten uit het zicht verdwenen, terwijl wij lekker in de frisse lucht zitten in plaats van de benauwde trein en grapjes maken met de andere toeristen. Nadat Eric geland is en ook piroski heeft kunnen kopen, een soort broodjes met vulling van ui, moeten we de trein weer in en begint het uren wachten in de klamme hitte. Omdat de trein stilstaat is de airco uit. De temperatuur loopt op en de luchtkwaliteit loopt kwadratisch terug. Iedereen hangt als lusteloze vaatdoeken op de bankjes van de trein. Mensen gaan roken in de rookruimte, maar omdat er geen ventilatie meer is nu de trein stilstaat begint het ook in de gangen steeds harder te stinken. En de wc is natuurijk op slot. Meer en meer mensen beginnen moeilijk te kijken. Er komen weer douaniers binnen. Ze geven opdracht een van de bovenbankjes helemaal leeg te maken en daarna moeten we de coupe uit. Een soldaat loopt naar binnen, klapt de trapjes aan beide kanten uit en klimt vliegensvlug op het lege bed. Hij schroeft de plafondplaat los, waarachter zich een nog verbazingwekkend grote ruimte bevindt. Deze is echter helemaal leeg, dus het plafond kan weer dicht en wij mogen gaan zitten. Marktje in Naoetsjka Wachtend op het perron Diep in de nacht: nog niet klaar Als de hele trein wagon na wagon en coupé na coupé gecontroleerd is zet hij zich weer in beweging. De wc's gaan voor vijf minuten open, maar de meeste mensen hebben dit te laat in de gaten en staan alweer voor een gesloten deur. Irritatie alom. Ik glip naar de volgende wagon en ontdek daar een open toilet. Ik maak haast, want ik ben bang straks opgesloten te zitten als de tussendeur naar mijn wagon weer dicht gaat. Daarna rennen er nog wat mensen naar het andere toilet, tot de provodnitsa het doorkrijgt en begint te schreeuwen dat dat zo niet kan. Ondertussen zijn er drie Mongolen in de trein geklommen, die iedereen aanbieden om geld te wisselen. Ook zij lopen schijnbaar onbekommend heen en weer tussen de verschillende wagons. We rijden een stukje door een stuk niemandsland, afgezet met hekjes en verlicht door grote schijnwerpers boven de spoorlijn. Dan stoppen we op het station van de Mongoolse grensstad Suhke Baatar. Er volgt een nieuwe grenscontrole. Twee Mongoolse douaniers komen de coupe binnen. De vrouwelijke douanier in een stoer uniform stempelt het eerste paspoort terwijl ze in het haar hand houdt, maar dat blijkt geen goed idee. De stempel vliegt uit haar handen en landt twee meter verderop op de vloer van de coupe, tussen onze voeten. Wij durven niet meteen te reageren, maar gelukkig moet ze er zelf ook wel om lachen. De rest van de paspoorten wordt tegen de muur aan gestempeld. We krijgen een inreisformulier en een gezondheidsverklaring uitgereikt. Hierop dient men in te vullen of men al dan niet last heeft van symptomen als braken, droge hoest en koorts. Het is de bedoeling om hiermee mensen met SARS te weren uit Mongolie. We maken nog wat grappen dat er straks een dokter in een witte jas komt om de temperatuur te meten en dat iedereen dan positief test, omdat de temperatuur in de trein nog steeds niet te harden is van de warmte. De formulieren worden opgehaald en er komt geen witte jas, maar wel een douanier met een grote stempel in zijn hand. Hij houdt de stempel geheven, klaar om hem te doen neerdalen op onze douaneverklaringen. Er is echter een probleempje: we hebben geen douaneverklaring gehad. De douanier kijkt wat beteuterd en laat zijn stempel zakken. Hij verdwijnt en wij blijven grinnikend achter. Even later komt er een vriendelijk meisje met een stapel formulieren. Als we ze proberen te ontcijferen in het slechte licht (de verlichting gaat ook uit als de trein stil staat, net als de airco) blijken de formulieren in het Mongools gesteld te zijn. Zo ongeveer de hele wagon komt hier tegelijk achter en bestormt het arme meisje met vragen om een Engels formulier. Maar er zijn geen Engelse formulieren. De provodnitsa heeft eindelijk hetzelfde belang als wij: zij wil geen vertraging oplopen. Ze spoort de douanier aan om de boel te vertalen, zodat de trein snel verder kan. Het meisje gaat nu langs alle coupe's om aan te geven wat we moeten invullen. "Je naam bij 1", paspoortnummer bij 2, en hier kruis je dit vakje aan en daar dat vakje." Dan zijn er nog een paar onderdelen waar we een grote streep doorheen moeten zetten. We hebben geen idee wat we invullen, maar hierna zijn alle formaliteiten afgehandeld, dus wij zijn allang blij en ondertekenen het formulier gedwee. Helaas staan we hierna nog twee uur stil voor we verder rijden. De Duitse reisleider, door ervaring wijs geworden, heeft een driehoekssleutel bij zich waarmee hij een raam open kan krijgen terwijl hij iets mompelt over "mishandeling". Om beurten gaan we er voor hangen om lucht te happen. Als de trein rijdt kan iedereen eindelijk naar de wc en daarna naar bed. We zijn in Mongolië!